Aquarium inrichten: bodem, hout, steen en beplanting op volgorde

Inrichten is het leukste deel van de hobby en het deel waar je de meeste spijt van kunt krijgen, want bijna alles wat onderin ligt krijg je er later niet meer uit zonder de bak leeg te halen. Dit artikel loopt de volgorde met je door.

Eerst beslissen, dan bouwen

Voordat er een korrel in de bak gaat, beantwoord je twee vragen.

Wil je levende planten? Zo ja, dan bepaalt dat je bodem en je verlichting, en dan begin je met een voedingsbodem. Zo nee, dan ben je vrij in je bodemkeuze en kun je met kunstplanten en decor werken.

Welke vissen komen erin? Bodemwoelers hebben zand nodig en geen scherp grind. Vissen die schuilen willen hebben hout en holtes nodig. Vissen uit hard water passen slecht bij hout dat het water juist verzuurt. Bedenk dit vooraf, want je richt in voor je bewoners en niet andersom.

De bodem

Grind in een korrel van twee tot drie millimeter is de allrounder. Vuil zakt er niet te diep in weg en je kunt het goed met een hevel schoonzuigen.

Zand is mooi en noodzakelijk voor bodemwoelers, maar het slaat dicht als je het niet af en toe omwoelt. Houd de laag dun, ongeveer drie centimeter.

Voedingsbodem gaat eronder, als onderste laag van een centimeter of twee, met daarbovenop je grind of zand. Die laag voedt de wortels jarenlang. Meng hem niet door je toplaag, want dan komt de voeding in het water terecht en voed je je algen.

Spoel grind en zand tot het spoelwater helder blijft, ook als de verpakking anders belooft. Bouw de bodem daarna aflopend op: achterin dikker, vooraan dunner. Dat geeft diepte en het vuil verzamelt zich vooraan waar je erbij kunt.

Wat je nodig hebt staat bij aquariumdecoratie en inrichting.

Hout en steen

Plaats decor voordat je de planten zet, want je verschuift het toch nog een paar keer.

Hout geeft schuilplaatsen, structuur en een natuurlijke uitstraling. Houd er rekening mee dat vers hout de eerste weken drijft; laat het weken of zet het vast tot het zich volzuigt. Hout geeft daarnaast looistoffen af waardoor het water bruinig kan kleuren en de pH iets zakt. Voor de meeste zoetwatervissen is dat prima tot gunstig, maar bij soorten die hard water willen let je erop.

Steen geeft structuur en schuilholtes. Let op de samenstelling: kalkhoudende steen lost langzaam op en verhoogt je hardheid en pH. Dat kan gewenst zijn, maar niet als je juist zacht water nastreeft. Bouw stapels stabiel op en zet ze op de bodemplaat, niet op los zand waar ze kunnen verzakken.

Een achterwand maakt visueel meer verschil dan alles wat je in de bak zet. Een donkere achtergrond geeft diepte en laat vissen beter uitkomen.

De beplanting

Werk van achter naar voren en van hoog naar laag.

Achterin de hoge stengelplanten, in groepen van vijf of meer van dezelfde soort. Losse exemplaren over de bak verspreiden oogt rommelig; groepen geven rust.

In het midden de middelhoge soorten en een blikvanger, bijvoorbeeld een grotere plant op het punt waar het oog vanzelf naartoe gaat.

Vooraan lage planten of gewoon open zand. Open ruimte in de voorgrond is geen gemiste kans maar een keuze die de rest beter laat werken.

Varens en mossen bind je op hout of steen, want die horen niet in de bodem. Hun wortelstok moet vrij blijven, anders rotten ze weg.

Plant royaal in vanaf dag een. Een dichtbeplante bak heeft veel minder last van algen dan een bak waar je later planten aan toevoegt, omdat de planten de voedingsstoffen wegnemen waar algen anders van leven.

Techniek wegwerken

Plan meteen waar je filter, verwarming en eventuele leidingen komen, en verstop ze achter beplanting of decor. Houd de aanzuig van je filter vrij van de bodem zodat hij geen zand meezuigt, en richt de uitstroom zo dat er beweging over het hele wateroppervlak ontstaat zonder dat je planten alle kanten op waaien.

De fouten die je later niet meer herstelt

Te weinig bodem. Een te dunne laag ziet er kaal uit en planten krijgen geen houvast. Bijvullen kan, maar niet zonder alles overhoop te halen.

Voedingsbodem vergeten. Achteraf toevoegen betekent de bak leeghalen. Twijfel je of je ooit planten wilt, leg hem dan meteen.

Ongewassen zand. Weken troebel water en een filter dat direct dichtslibt.

Decor dat te veel ruimte inneemt. Een bak die op de foto vol staat, is in het echt te vol. Laat zwemruimte over.

Meteen vissen erin. Inrichten is stap een, maar de bak is pas bewoonbaar als het filter is ingelopen. Lees daarvoor ons artikel over het opstarten van een aquarium.

Kort samengevat

Beslis eerst of je planten wilt en welke vissen erin komen. Leg dan de bodem aflopend op, plaats hout en steen, en beplant van achter naar voren in groepen. Werk de techniek weg, vul de bak en laat hem inlopen. En houd de verlichting in deze fase op zes tot acht uur; hoe je die kiest staat in ons artikel over aquariumverlichting.