Welke doorvoer of bulkhead heb je nodig voor folie of beton?

Voor folie kies je een doorvoer met een vlakke flens en twee rubberen afdichtingsringen die je rond een gat in de folie klemt, voor beton kies je een doorvoer die je inmetselt of met een muurplaat afdicht tegen het vlakke betonoppervlak. De maat van de doorvoer volgt je leidingdiameter, meestal 50 mm voor een aanvoer en 110 mm voor een bodemdrain of skimmer. Het gat dat je boort is een ander getal: een doorvoer voor 50 mm leiding heeft een buitendraad van 2 inch en de bijbehorende glijring meet 61 mm van binnen, dus door een gat van 50 mm komt hij niet. Hieronder staat de vertaaltabel van leidingmaat naar gatmaat uit onze eigen catalogus, plus hoe je per ondergrond de juiste doorvoer kiest en lekvrij monteert.

Wat is een doorvoer of bulkhead precies?

Een doorvoer, ook wel bulkhead of tankdoorvoer genoemd, is een fitting waarmee je een waterdichte leidingaansluiting maakt door een wand of bodem heen. Aan de ene kant zit de vijver, aan de andere kant je leiding naar pomp of filter. Een goede doorvoer voorkomt lekkage op het zwakste punt van je systeem.

Je gebruikt ze voor bodemdrains, skimmers, retourleidingen en filteraansluitingen. De keuze hangt vooral af van je ondergrond: flexibele folie vraagt een ander type dan een harde betonnen wand. Passende fittingen en doorvoeren vind je in onze PVC slangen en fittingen.

Welke doorvoer kies je voor folie?

Voor EPDM- of PVC-folie kies je een folieflens, ook wel flensdoorvoer genoemd. Die bestaat uit twee delen die je met bouten of een schroefdraad tegen elkaar klemt, met de folie en twee rubberen ringen ertussen. De ringen drukken de folie waterdicht aan zonder hem te beschadigen.

Snijd het gat in de folie iets kleiner dan de doorvoeropening en boor de boutgaten netjes voor. Draai de bouten kruislings en gelijkmatig aan zodat de druk overal gelijk is. Te hard aandraaien scheurt de folie, te los laten lekt. Een rondje natrekken na een dag voorkomt verrassingen.

Bij een schroefdraaddoorvoer in folie hoort een glijring tussen de wartelmoer en de folie. Zonder die ring bijt de moer zich bij het aandraaien in het folie en dat is precies de plek waar een vijver na twee jaar gaat lekken.

Welke doorvoer kies je voor beton?

Bij beton heb je twee opties. Je metselt een doorvoer met buitendraad direct mee in tijdens het storten of metselen, of je monteert achteraf een muurdoorvoer met een flens en afdichting tegen het gladde betonoppervlak. Bij een gestort betonbassin met een coating werkt een flens met een vlakke pakking het beste.

Zorg dat het betonoppervlak rond de doorvoer vlak en glad is, zodat de pakking overal aansluit. Oneffenheden vul je bij met een geschikte plamuur of coating. Gebruik bij ingemetselde doorvoeren een waterdichte mortel zodat er geen water langs de buitenkant van de fitting kruipt.

Welke maat doorvoer heb je nodig?

De maat van de doorvoer volgt je leidingdiameter. Voor aanvoer- en retourleidingen werk je meestal met 50 mm. Voor een bodemdrain of skimmer die veel water moet doorlaten kies je 110 mm, soms 75 mm bij kleinere vijvers. Kies de doorvoer altijd in dezelfde maat als de leiding, zodat je geen onnodige weerstand inbouwt.

Een maat groter nemen dan je leiding heeft geen zin en werkt tegen je. De doorvoer moet aan de binnenkant om jouw buis passen, dus een 63 mm doorvoer op een 50 mm leiding sluit niet aan en vraagt bovendien een groter gat in je folie of wand. Kies liever eerst je leidingmaat en dan pas de doorvoer. Twijfel je over de leidingmaat zelf, dan helpt onze uitleg over PVC-maten en fittingen je verder.

Aan de skimmerkant sluit een drijvende skimmer met 110 mm aansluiting direct aan op diezelfde maat. Voor bodemdrains en skimmers kijk je ook in onze bodemdrains en skimmers.

Tel ook het aantal doorvoeren goed. Een gemiddelde koivijver heeft al snel een bodemdrain, een skimmer en een of meer retourpunten, dus meerdere doorvoeren. Plan ze van tevoren in, want achteraf een extra gat in folie of beton maken is veel lastiger dan vooraf. Zeker bij een bodemdrain van 110 mm met beluchtingsdeksel loont dat, want de luchtleiding leg je dan in dezelfde sleuf mee.

Welk gat moet je boren? Het getal op de doos is de leiding, niet het gat

Hier gaat het het vaakst mis. Een tankdoorvoer 50 mm heet zo omdat er een 50 mm PVC-buis in gelijmd wordt. Het deel dat door je wand of folie steekt is de buitendraad, en die is een stuk breder. Wie een gat van 50 mm boort, mag opnieuw beginnen.

Wij hebben alle 9.546 actieve artikelen in onze catalogus doorzocht op doorvoeren. Dat leverde 108 artikelen op, waarvan er 88 een echte doorvoer zijn nadat glijringen, montagesleutels, kabeldoorvoeren en puntstukken eruit zijn gehaald. Van die 88 noemen er twee een gatmaat in millimeters. Achttien dragen wel de instructie om het gat op maat te boren, zonder de maat erbij te geven. Het getal dat je nodig hebt staat dus bij bijna geen enkele doorvoer op de pagina, ook niet bij ons.

Het is wel af te leiden, uit een onverwachte hoek: de glijring. Dat is het polypropyleen ringetje dat tussen de wartelmoer en de wand zit en dat over het doorvoerlichaam heen geschoven wordt. De binnendiameter van die ring is dus ongeveer de dikte van het deel dat door je gat moet. Onze negen Europond glijringen geven elk hun binnenmaat en de bijbehorende inchmaat, en samen vormen die een ladder.

Buitendraad van de doorvoer	Binnenmaat glijring	Bijbehorende leidingmaat
3/4 inch	29 mm	16 en 20 mm
1 inch	34 mm	niet in onze specs
1 1/4 inch	42 mm	niet in onze specs
1 1/2 inch	48 mm	niet in onze specs
1 3/4 inch	55 mm	niet in onze specs
2 inch	61 mm	50 mm
2 1/4 inch	67 mm	niet in onze specs
2,5 inch	77 mm	63 mm
3 inch	90 mm	75 mm

De rechterkolom komt uit vijf productteksten die de inchmaat en de leidingmaat allebei noemen: de 16 mm en de 20 mm doorvoer dragen 3/4 inch, de 50 mm draagt 2 inch met een uitwendige lijmmaat van 63 mm, de 63 mm draagt 2 1/2 inch en de 75 mm draagt 3 inch met een uitwendige lijmmaat van 90 mm. Voor de vijf overige inchmaten staat de leidingmaat nergens in onze eigen specificaties, en dan schrijven wij dat liever op dan dat wij een getal verzinnen.

Praktisch komt het hierop neer. Voor een leiding van 50 mm boor je geen 50 maar minstens 61 mm, en met wat speling om de doorvoer recht te kunnen zetten kom je op een gatenzaag van 65 mm uit. Voor 75 mm leiding zit je op minimaal 90 mm. Meet je eigen onderdeel na, want de ladder hierboven geeft de ondergrens en niet de fabrikantsmaat van jouw doos.

Dat naslaan is geen overbodige beleefdheid. Twee van onze eigen doorvoeren noemen wel een concreet gat, en ze wijzen niet dezelfde kant op als de ladder: de Europond tankdoorvoer 20/25 mm vraagt een gat van exact 25 mm terwijl de glijring voor diezelfde 3/4 inch doorvoer 29 mm van binnen meet, en de Xclear tankdoorvoer 40 mm vraagt circa 50 mm. Twee opgaven is te weinig om er een regel op te bouwen, dus behandel ze als wat ze zijn: twee losse waarnemingen die de gatenzaagmaat naar boven of beneden kunnen bijstellen.

Welke bevestiging zit er op onze doorvoeren?

Dezelfde 88 doorvoeren vallen uiteen in vijf manieren om vast te zetten, plus een restgroep die op titel en producttekst niet in te delen was. De verdeling zegt iets over waar je ze voor gebruikt, want de zware kant van het assortiment zit in schroefdraad en lijm.

Bevestiging	Aantal	Waar je hem voor gebruikt
Schroefdraad met wartelmoer	23	Filterbak, vat of regenton, later los te draaien
Tegenflens of dubbele lijmmof	18	Vaste installatie door folie of wand
Tank- en folieconnector	11	Klemverbinding rond een gat in EPDM of PVC-folie
Bodemdoorvoer met kap	11	Door de bodem van vijver of zwembad
Klemkoppeling met O-ring	6	Demontabel, zonder lijm en zonder gereedschap
Niet in te delen op titel en tekst	19	Losse uitvoeringen en restgroep

Wil je de verbinding later kunnen openen voor onderhoud, kies dan uit de 23 met schroefdraad of de 6 klemkoppelingen. Ligt de doorvoer straks onder een terras of in beton, dan is een lijmverbinding met tegenflens de veiliger keuze, want daar valt niets aan los te trillen.

Hoe maak je de doorvoer gegarandeerd lekvrij?

Gebruik bij lijmverbindingen op PVC altijd reiniger en daarna PVC-lijm, en laat die volgens voorschrift uitharden voordat je water toelaat. Bij schroefdraadverbindingen gebruik je teflontape of een geschikte afdichtpasta, niet beide tegelijk. Bij een doorvoer die op een rubberring afdicht in plaats van op de draad laat je de tape juist weg, want die kan de ring beschadigen.

Controleer rubberen ringen op beschadiging en plaats ze in de juiste richting. Vet ze licht in met zuurvrij vet voor een betere afdichting. Draai de wartelmoer handvast aan en niet met een tang. Vul na montage de vijver eerst gedeeltelijk en check de doorvoer op lekkage voordat je verder vult. Zo ontdek je een probleem terwijl je er nog makkelijk bij kunt.

Samenvatting: zo kies je de juiste doorvoer

• Folie: kies een flensdoorvoer met twee rubberen ringen en een glijring, kruislings aandraaien.
• Beton: kies een ingemetselde doorvoer of een flens tegen een vlak, glad oppervlak.
• Maat doorvoer: gelijk aan je leidingmaat, meestal 50 mm voor leidingen en 110 mm voor bodemdrain of skimmer.
• Maat gat: niet de leidingmaat maar de buitendraad, dus minstens 61 mm bij een 50 mm doorvoer en minstens 90 mm bij 75 mm.
• Dicht lijmverbindingen, schroefdraad en pakkingen volgens voorschrift af.
• Test op lekkage bij gedeeltelijk gevulde vijver voordat je verder vult.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over doorvoeren en bulkheads

Kan ik een foliedoorvoer ook in beton gebruiken? Niet ideaal. Een folieflens is gemaakt om soepel folie te klemmen. Op hard beton sluit hij minder goed aan. Kies voor beton een doorvoer met een vlakke pakking of een ingemetselde uitvoering.

Hoe groot moet het gat in de folie zijn? Snijd het gat iets kleiner dan de doorvoeropening, zodat de rubberen ringen genoeg folie hebben om op af te dichten. Een te groot gat lekt langs de rand. Dat is precies andersom dan bij een harde wand, waar het gat juist ruimer moet zijn dan de leiding.

Welk gat boor ik in een filterbak of vat voor een 50 mm tankdoorvoer? Niet 50 mm. Een 50 mm doorvoer heeft een 2 inch buitendraad en de bijbehorende glijring meet 61 mm van binnen, dus reken op minimaal 61 mm plus speling. Een gatenzaag van 65 mm werkt in de praktijk. Meet je eigen doorvoer na voordat je boort.

Waarom heb ik een glijring nodig? Die ring van polypropyleen zit tussen de wartelmoer en de wand of folie. De moer draait dan over de gladde ring in plaats van over je folie, waardoor de druk gelijkmatig verdeeld wordt en de moer zich niet vastbijt. Bij folie bepaalt die ring of de verbinding na een paar jaar nog droog is.

Welke maat doorvoer hoort bij een bodemdrain? Voor een bodemdrain gebruik je meestal 110 mm, zodat er genoeg water en bezinksel doorheen kan. Bij kleinere vijvers volstaat soms 75 mm. Houd de doorvoer gelijk aan de leidingmaat.

Weet je niet welke doorvoer bij jouw folie of beton past? Mail je ondergrond en leidingmaat naar kees@vijvercentrum.nl en we adviseren vrijblijvend. Bekijk ondertussen onze PVC slangen en fittingen.

Welke kit je bij de doorvoer gebruikt en waarom je de flens kruislings en niet maximaal aandraait, staat in vijverfolie lijmen: EPDM en PVC waterdicht verbinden.