voeding voer

Mijn Koi Wil Niet Eten: 9 Mogelijke Oorzaken en Oplossingen

Vijvercentrum - Voeding & Voer
Mijn Koi Wil Niet Eten: 9 Mogelijke Oorzaken en Oplossingen

Als je koi weigert te eten, is dat een signaal dat er iets niet klopt - in het water, de gezondheid of het voerschema. Koi die niet eten hoeft geen reden voor paniek te zijn, maar vraagt wel om een systematische aanpak. Wat we bij klanten steeds zien: de oorzaak zit in 70% van de gevallen in watertemperatuur of waterkwaliteit, niet in ziekte. Hieronder lopen we de negen meest voorkomende oorzaken door, met concrete oplossingen.

In het kort

Een koi die niet eet is een signaal, geen reden voor paniek: in ongeveer 70 procent van de gevallen ligt de oorzaak in watertemperatuur of waterkwaliteit, niet in ziekte. Onder 10 graden is niet eten normaal, dus voer pas als het water meerdere dagen stabiel boven 10 graden staat, gemeten op 30 cm diepte. Test daarna pH (7,2 tot 8,0), KH, ammoniak en nitriet, en wissel bij afwijkingen 20 tot 30 procent water. De negen besproken oorzaken zijn te lage temperatuur, slechte waterkwaliteit, verkeerd of te veel voer, parasieten, stress of overbevolking, zuurstoftekort, bacteriele infecties, zwemblaasstoornis of KHV, en de parasiet Costia. Doorloop het stappenplan temperatuur, waterkwaliteit, observatie, voerschema en zuurstof voordat je medicijnen gebruikt; in negen van de tien gevallen vind je de oorzaak in de eerste twee stappen. Eet een vis langer dan vijf dagen niet, raadpleeg dan een specialist.

1. Watertemperatuur te laag

Koi zijn koudbloedige dieren. Onder de 10 graden vertraagt hun spijsvertering zo sterk dat voer onverteerd in de darmen blijft liggen en kan rotten. Onder de 8 graden stoppen ze vrijwel volledig met eten - en dat is normaal, geen ziekte.

In het Nederlandse klimaat loopt de watertemperatuur in het voor- en najaar flink achter op de buitentemperatuur, soms wel 3 tot 5 graden. Op een zonnige lentedag ziet de vijver er verleidelijk actief uit, maar het water is nog koud.

Meet de watertemperatuur op 30 cm diepte. Voer pas als het water meerdere dagen stabiel boven de 10 graden staat. Gebruik tussen de 8 en 12 graden een licht verteerbaar seizoensvoer met minder dan 25% eiwit, zoals tarwekiemvoer. Boven de 15 graden kun je overschakelen op normaal voer.

2. Slechte waterkwaliteit

Ammoniak en nitriet zijn onzichtbare veroorzakers van eetlustverlies. Al bij een ammoniakwaarde boven 0,05 mg/L raken koi gestrest. Ze produceren meer slijm, zoeken de oppervlakte op en stoppen met eten. Bij hogere concentraties wordt het gevaarlijk.

Test je vijverwater wekelijks op pH (ideaal 7,2 tot 8,0), KH (minimaal 4 dH), ammoniak en nitriet. Bij afwijkende waarden: wissel direct 20 tot 30% van het water en voeg een bacteriestarter toe. Voeg kraanwater nooit direct toe zonder antichloormiddel - chloor beschadigt de kieuwen en verstoort de filterbacteriën.

Overvoeren is één van de meest voorkomende oorzaken van ammoniakpieken. Onverteerd voer zakt naar de bodem, rot weg en belast de waterkwaliteit zwaar. Geef maximaal 1 tot 2% van het totale lichaamsgewicht van je koi per dag - voor een koi van 2 kilo is dat 20 tot 40 gram, verdeeld over meerdere porties. Bekijk ons aanbod waterverbeteraars voor bacteriestarters en antichloormiddelen.

3. Verkeerd voer of te veel voer

Koi hebben geen verzadigingsgevoel. Ze blijven eten zolang er voer beschikbaar is. Structureel overvoeren leidt op termijn tot leververvetting - een aandoening die je van buitenaf niet ziet, maar wel ernstige gevolgen heeft.

Gebruik de 5-minutenregel: geef een kleine hoeveelheid voer en kijk of het binnen 5 minuten op is. Drijft er na 5 minuten nog voer? Dan was het te veel. Schep het restant er direct uit.

Let ook op de kwaliteit van het voer. Geopende zakken koivoer verliezen na 3 maanden vitaminen en kunnen schimmels bevatten. Bewaar voer droog, koel en donker. Kies voor een kwalitatief koivoer met 38 tot 45% eiwit bij watertemperaturen boven de 15 graden.

4. Parasieten op huid of kieuwen

Huid- en kieuwwormen (Gyrodactylus en Dactylogyrus) zijn platwormen die zich vasthechten aan de huid of kieuwen. Ze veroorzaken irritatie en eetlustverlies. Je herkent een aangetaste koi doordat hij zich schaurt tegen stenen of de vijverwand. Zonder microscopisch onderzoek zijn deze parasieten niet met het blote oog te zien.

In de Benelux komen kieuwwormen vaak voor na het toevoegen van nieuwe koi, met name bij import vanuit Azië. Behandel met een formaldehyde/malachietgroen-combinatie: 5 ml per 1000 liter, drie behandelingen met twee dagen ertussen. Zorg altijd voor extra beluchting tijdens de behandeling - deze middelen verlagen het zuurstofgehalte.

Nieuwe koi? Houd ze minimaal 4 weken in quarantaine voordat ze bij de hoofdvijver komen.

5. Stress door verstoring of overbevolking

Stress onderdrukt de eetlust bij koi. Bij verhoogd cortisol stoppen ze met eten en verzwakt hun immuunsysteem. Veelvoorkomende stressbronnen: reigers, katten, bouwlawaai in de buurt, of het toevoegen van nieuwe vissen aan de groep.

Houd maximaal 1 koi per 1000 liter vijverwater aan. Bij grote koi (boven de 50 cm) is 1500 liter per vis een betere richtlijn. Een overbevolkte vijver belast ook het filtersysteem en verslechtert de waterkwaliteit.

Identificeer de stressbron en pak die aan. Reigers? Plaats een net of reigerschrik. Te veel vissen? Overweeg herplaatsing. Nieuwe koi toegevoegd? Geef de groep 1 tot 2 weken om te wennen. Een zoutbad van 3 gram vijverzout per liter, gedurende 7 dagen, vermindert acute stress en ondersteunt de slijmlaag.

6. Zuurstoftekort

Koi die aan het wateroppervlak happen naar lucht geven een duidelijk signaal: het zuurstofgehalte is te laag. Koi hebben minimaal 5 mg/L opgeloste zuurstof nodig. Onder die grens stoppen ze met eten en worden ze traag.

Zuurstoftekort komt het vaakst voor in de zomer bij watertemperaturen boven de 25 graden - warm water houdt minder zuurstof vast dan koud water. Algenbloei verergert het probleem, want algen verbruiken 's nachts zuurstof.

Voeg een luchtsteen of venturipomp toe voor continue beluchting. Dit is geen luxe, maar een noodzaak in elke vijver met meer dan 5 koi. Vertrouw niet op waterplanten voor de zuurstofvoorziening - planten produceren overdag zuurstof, maar verbruiken het 's nachts. Bekijk ons aanbod voor beluchting.

7. Bacteriële infecties

Aeromonas-bacteriën veroorzaken zweren, roodheid en gaten in de huid. Dit is bijna altijd een secundaire infectie: de bacteriën slaan toe bij koi die al verzwakt zijn door slechte waterkwaliteit of parasieten. Koi stoppen met eten door pijn en ongemak.

De eerste stap is altijd waterverbetering - breng ammoniak en nitriet naar nul en stabiliseer de pH. Pas daarna heeft medicatie zin. Bij ernstige open zweren: laat een slijmafstrijkje onderzoeken door een visarts of laboratorium. Zo weet je precies welke bacterie je bestrijdt en welk middel effectief is.

8. Zwemblaasstoornis of virale infectie

Een koi die scheef zwemt of op de bodem ligt, kan last hebben van een zwemblaasstoornis. Dit is soms het gevolg van overvoeren of constipatie. Laat de koi 2 tot 3 dagen vasten en voer daarna licht verteerbaar voer - in veel gevallen herstelt de vis vanzelf.

Veel ernstiger is KHV (Koi Herpes Virus). Dit virus veroorzaakt massale sterfte, vooral bij watertemperaturen tussen de 17 en 25 graden. Symptomen: ingevallen ogen, rafelige kieuwen en volledig eetlustverlies. KHV is meldplichtig bij de NVWA en er is geen behandeling mogelijk. Bij verdenking: isoleer de vis direct en neem contact op met een visarts voor een labtest.

9. Parasiet Costia

Costia (Ichthyobodo necatrix) is een eencellige parasiet die zich razendsnel vermenigvuldigt bij verzwakte koi. De parasiet is microscopisch klein - met het blote oog niet te zien. Symptomen: overmatig slijm, roodheid en eetlustverlies. Costia slaat het hardst toe in het vroege voorjaar, wanneer koi nog verzwakt zijn na de winter.

Behandel met formaline (37% formaldehyde): 1 ml per 1000 liter als langdurig bad van 24 uur. Herhaal na 3 dagen. De watertemperatuur moet boven de 15 graden zijn voor een effectieve behandeling. Zorg voor extra zuurstof via beluchting tijdens de behandeling.

Stappenplan bij koi die niet wil eten

Doorloop dit stappenplan voordat je medicijnen gebruikt:

  • Stap 1 - Watertemperatuur: onder de 10 graden is niet eten normaal. Wacht af en schakel over op seizoensvoer.
  • Stap 2 - Waterkwaliteit: test pH, KH, ammoniak en nitriet. Los afwijkingen op met een waterwissel.
  • Stap 3 - Observeer: schaurt de koi? Slijm, vlekken of zweren? Dan richting parasieten of bacteriële infectie.
  • Stap 4 - Voerschema: voer je te veel, te oud voer, of het verkeerde type voor het seizoen?
  • Stap 5 - Zuurstof: happen koi naar lucht? Voeg direct beluchting toe.

In 9 van de 10 gevallen vind je de oorzaak in de eerste twee stappen. Pas wanneer watertemperatuur en waterkwaliteit in orde zijn en de koi toch blijft weigeren, is het tijd om aan parasieten of ziekte te denken.

Zoek professionele hulp als meerdere koi tegelijk stoppen met eten, als een vis langer dan 5 dagen niet eet bij normale watertemperatuur, of als er zichtbare zweren of bloedingen zijn. Een microscopisch onderzoek van een slijmafstrijkje geeft meer informatie dan elke visuele inspectie. Heb je vragen over jouw vijver? Neem contact met ons op voor persoonlijk advies.

Laatst bijgewerkt: 26 juni 2026 door Kees

Veelgestelde vragen over koi die niet eet

Waarom eet mijn koi niet?

In ongeveer 70 procent van de gevallen ligt de oorzaak in watertemperatuur of waterkwaliteit, niet in ziekte. Onder 10 graden is niet eten normaal. Test eerst pH, ammoniak en nitriet voordat je aan ziekte denkt.

Vanaf welke watertemperatuur eten koi weer?

Koi gaan pas weer betrouwbaar eten als het water meerdere dagen stabiel boven 10 tot 12 graden staat, gemeten op 30 cm diepte. Vanaf ongeveer 15 graden eten ze volop. Voer in het voorjaar dus pas bij aanhoudend warm water.

Hoe lang kan een koi zonder eten?

Een gezonde koi kan weken zonder voedsel en teert in de winter maandenlang op zijn reserves. Maak je pas zorgen als een vis langer dan 5 dagen weigert bij een watertemperatuur boven 12 graden, of als meerdere vissen tegelijk stoppen.

Mijn koi eet niet en ligt op de bodem, wat moet ik doen?

Controleer direct het zuurstofgehalte en meet ammoniak en nitriet (beide horen 0 te zijn). Doe een waterwissel van 20 tot 30 procent en zorg voor extra beluchting. Blijft de koi apathisch, dan kunnen parasieten de oorzaak zijn.

Welke watertesten doe ik als mijn koi niet eet?

Meet pH (streef 7,2 tot 8,0), KH, ammoniak (0 mg/l) en nitriet (0 mg/l). Een druppeltest is nauwkeuriger dan teststrips. Wijken de waarden af, wissel dan 20 tot 30 procent water en hertest na een dag.

Meer hulp nodig? Begin met de juiste watertest en meetapparatuur, kies passend koivoer voor het seizoen, zorg voor voldoende zuurstof met een luchtpomp of beluchting, en bekijk bij vermoeden van ziekte onze vismedicijnen tegen parasieten en infecties.

Ken jij je vijver al?

Maak gratis je Vijverprofiel en ontvang €2,50 winkeltegoed + persoonlijk advies afgestemd op jouw vijver.

Maak je profiel