Wanneer stop je met voeren in het najaar?

Je stopt met voeren in het najaar zodra de watertemperatuur structureel onder 5 graden Celsius zakt. In de aanloop daarnaartoe bouw je af: vanaf ongeveer 12 graden schakel je over op wintervoer op tarwekiembasis en voer je minder vaak. De spijsvertering van koi en goudvissen volgt de watertemperatuur, en bij koud water verteren ze voer nauwelijks nog. Door op tijd te stoppen voorkom je dat onverteerd voer in het lichaam blijft, wat een belangrijke oorzaak is van wintersterfte. Een betrouwbare thermometer is je belangrijkste hulpmiddel.

Bij welke temperatuur stop je precies met voeren?

De harde grens ligt bij 5 graden Celsius gemeten onderin de vijver. Zakt de temperatuur daar structureel onder, dan stop je volledig met voeren tot het voorjaar.

Belangrijk is het woord structureel. Een enkele koude nacht is geen reden om meteen te stoppen, maar als de daggemiddelden meerdere dagen onder de 5 graden blijven, is het tijd. Meet altijd op de bodem, want daar is het water enkele graden kouder dan aan het oppervlak. Een digitale thermometer met een sensor aan een kabel werkt hiervoor het prettigst.

Hoe bouw je het voeren in het najaar af?

Het afbouwen verloopt in fasen die de temperatuur volgen. Hieronder zie je een praktische leidraad voor de meeste tuinvijvers.

• Boven 15 graden: nog normaal zomervoer, 1 tot 2 keer per dag.
• Tussen 12 en 15 graden: overschakelen naar wintervoer, 1 keer per dag.
• Tussen 8 en 12 graden: wintervoer, om de dag een kleine portie.
• Tussen 5 en 8 graden: hooguit een paar keer per week een minimale portie op een warme middag.
• Onder 5 graden: helemaal stoppen.

Dit zijn richtlijnen, geen wetten. Vissen die actief blijven en het voer snel oppakken, kun je iets langer voeren dan trage vissen die het laten liggen. Kijk dus niet alleen naar de thermometer, maar ook naar het gedrag van je vissen.

Waarom is op tijd stoppen zo belangrijk?

Koi en goudvissen zijn koudbloedig. Bij dalende temperaturen vertraagt hun stofwisseling sterk. Onder 5 graden ligt de spijsvertering vrijwel stil, waardoor voer in de darm blijft liggen en kan gaan rotten.

Dit veroorzaakt gasvorming, bacteriele problemen en in het ergste geval sterfte. De schade wordt vaak pas in februari of maart zichtbaar, als verzwakte vissen het laatste deel van de winter niet doorkomen. Twijfel je over de conditie van een vis, raadpleeg dan een gespecialiseerde dierenarts of viskundige.

Er is nog een reden om op tijd te stoppen. Voerresten die blijven liggen verslechteren de waterkwaliteit, juist op het moment dat je filter door de kou veel langzamer werkt. Schoner water betekent een rustiger en gezonder voorjaar.

Welk voer gebruik je in de afbouwperiode?

Gebruik vanaf ongeveer 12 graden een wintervoer op tarwekiembasis. Dit voer bevat minder eiwit (rond 30 procent) en is lichter verteerbaar dan zomervoer met 38 procent eiwit of meer.

Door het lagere eiwitgehalte belast je de trager wordende spijsvertering minder. Stap geleidelijk over zodat je vissen kunnen wennen, en koop een hoeveelheid die je in een seizoen opmaakt zodat het voer vers blijft. Oud voer verliest voedingswaarde en kan klonteren.

Waar let je nog meer op aan het einde van het seizoen?

Verwijder afgevallen bladeren en plantenresten voor de winter, want rottend organisch materiaal verbruikt zuurstof en belast je water. Een net over de vijver in de herfst scheelt veel werk.

Controleer ook of je beluchting blijft draaien en houd in de winter een deel van het oppervlak ijsvrij. Zo blijft de gasuitwisseling op gang, ook wanneer je niet meer voert. Snoei waterplanten terug zodat afstervend blad het water niet onnodig belast.

Samenvatting: stoppen met voeren in het najaar

• Onder 5 graden Celsius: helemaal stoppen met voeren.
• Vanaf 12 graden: overschakelen naar wintervoer op tarwekiembasis.
• Bouw de voerfrequentie stapsgewijs af met de dalende temperatuur.
• Meet de temperatuur onderin de vijver, niet aan het oppervlak.
• Verwijder bladeren en plantenresten voor de winter.
• Houd beluchting draaiende en een deel van het oppervlak ijsvrij.

Veelgestelde vragen

Wat als het in oktober nog warm is? Dan voer je gewoon door op basis van de gemeten temperatuur. Het is de watertemperatuur die telt, niet de kalenderdatum. Boven 12 graden mag je nog wintervoer geven.

Mijn vissen bedelen nog om voer, mag ik toegeven? Onder 5 graden niet. Bedelgedrag is een gewoonte, geen teken van honger. Je vissen teren in de winter veilig op hun reserves uit het najaar.

Hoe lang duurt de stopperiode meestal? In Nederland ligt het voeren grofweg van eind november tot eind februari of begin maart stil, afhankelijk van de winter. Je hervat zodra het water structureel boven 5 graden komt.

Wil je je vissen goed de winter in helpen met het juiste najaarsvoer? Kijk bij ons koi visvoer of houd je temperatuur scherp in de gaten met een set uit water testen en meten. Vragen over jouw situatie? Mail naar kees@vijvercentrum.nl, we helpen je graag verder.