voeding voer

Koi Groeien niet? Check Eerst het Voer en Voedingsschema

Vijvercentrum - Voeding & Voer
Koi Groeien niet? Check Eerst het Voer en Voedingsschema

Koi groeien niet? Begin bij het voer en voedingsschema

Je koi zwemmen al maanden in de vijver, maar ze lijken nauwelijks gegroeid. Wat we regelmatig zien bij vijverbezitters: het voer en het voedingsschema worden onderschat als groeifactor. Te veel voer, te weinig voer, het verkeerde type of op het verkeerde moment - elk van deze fouten remt de groei. Soms behoorlijk. In dit artikel leggen we stap voor stap uit waar het misgaat en hoe je het voerbeleid voor jouw koi optimaliseert.

Hoeveel voer heeft een koi per dag nodig?

De basisregel: voer 1 tot 3 procent van het totale lichaamsgewicht per dag. Die bandbreedte is groot, en dat is precies waar het vaak misgaat. Jonge koi tot 30 cm hebben meer voer nodig (1,5 tot 2 procent) dan volwassen koi boven de 50 cm (1 procent). De watertemperatuur bepaalt vervolgens waar je in die bandbreedte zit.

Gebruik deze richtlijnen op basis van lengte om het gewicht te schatten:

  • 15-20 cm: circa 100 gram, dagelijks circa 1,5 gram voer
  • 25-30 cm: circa 350 gram, dagelijks circa 5 gram voer
  • 40-50 cm: circa 1 kg, dagelijks circa 10 gram voer
  • 60-70 cm: circa 4 kg, dagelijks circa 40 gram voer

Ons advies: tel het geschatte gewicht van al je koi bij elkaar op. Weeg de dagelijkse portie af met een keukenweegschaal en markeer het niveau in een maatbeker. Zo voer je elke dag consequent de juiste hoeveelheid, zonder te gissen.

Watertemperatuur bepaalt welk voer je geeft

Koi zijn koudbloedig: hun vertering wordt volledig gestuurd door de watertemperatuur. De enzymen die voedsel afbreken, werken het beste tussen 20 en 25 graden. Onder de 10 graden vertraagt de vertering zo sterk dat onverteerd voer in de darmen kan gaan rotten. Dat veroorzaakt infecties en remt groei direct.

Het voertype en de hoeveelheid per temperatuurbereik:

  • Onder 6 graden: helemaal niet voeren. Koi leven van hun vetreserves.
  • 6-10 graden: maximaal 1 procent lichaamsgewicht, tarwekiemvoer. Licht verteerbaar, minimale belasting op de darmen.
  • 10-15 graden: 1 procent, lente- of herfstvoer met 25-30 procent eiwit.
  • 15-20 graden: 1 procent, standaard koivoer in onze webshop met 30-35 procent eiwit.
  • 20-23 graden: 1,5 tot 2 procent, eiwitrijk groeivoer met 35-40 procent eiwit, verdeeld over twee voerbeurten.
  • Boven 23 graden: tot 3 procent, verdeeld over drie voerbeurten. Voer bij voorkeur 's ochtends vroeg en in de late namiddag.

Meet de watertemperatuur dagelijks op 30 tot 50 centimeter diepte. Het oppervlak kan flink afwijken van de werkelijke temperatuur waar je koi verblijven. Boven 28 graden neemt de eetlust juist af - zorg dan ook voor extra beluchting, want warm water bevat minder zuurstof.

Voedingsschema per seizoen

Lente: langzaam opbouwen (maart-mei)

Na de winter is het verteringssysteem van je koi traag. Begin pas met voeren als de watertemperatuur stabiel boven de 8 graden blijft. Start met tarwekiemvoer, eenmaal per dag en in kleine hoeveelheden. Bouw geleidelijk op naarmate de temperatuur stijgt.

In onze ervaring maken vijverbezitters in het voorjaar de meeste fouten. Ze zien de koi actief worden en beginnen meteen flink te voeren. Maar het verteringssysteem is nog niet op gang. Het voer breekt af in het water en veroorzaakt een piek in ammoniak en nitriet. Geduld loont hier enorm.

Zomer: maximale groei (juni-augustus)

De zomermaanden zijn de groeispurt van je koi. Bij temperaturen boven 20 graden werkt het metabolisme op volle toeren. Geef eiwitrijk groeivoer, verdeeld over twee tot drie beurten per dag. De 5-minutenregel is een goede maatstaf: alles wat je koi niet binnen vijf minuten opeten, is te veel.

Wissel het korrelvoer een tot twee keer per week af met garnalen, daphnia of groente. Houd een verhouding aan van 80 procent korrels en 20 procent natuurlijk voer. Zorg in de zomer ook voor goede waterbeweging via een vijverpomp - warm water bevat minder zuurstof, terwijl je koi door het extra voer juist meer nodig hebben.

Herfst: tijdig afbouwen (september-november)

Zodra de watertemperatuur onder 18 graden zakt, bouw je af. Verminder de voerfrequentie naar eenmaal per dag en schakel over naar voer met 25-30 procent eiwit. Te veel eiwit in deze periode wordt niet omgezet in groei, maar belast de lever van je koi.

Wat we vaak zien bij klanten: ze blijven te lang doorvoeren met zomervoer in het najaar. Het gevolg is troebel water, hoge ammoniakwaarden en koi die de winter ingaan met een overbelaste lever. Onder 10 graden stap je over op tarwekiemvoer. Onder 6 graden stop je volledig.

Winter: niet voeren (december-februari)

Koi gaan in een soort winterrust en leven van de vetreserves die ze in de zomer hebben opgebouwd. Voer dat je nu geeft, wordt niet verteerd en rot weg op de bodem - dat tast de waterkwaliteit aan op precies het moment dat je koi het kwetsbaarst zijn. Houd een wak open voor gasuitwisseling en controleer of je vijverfilter voldoende doorstroomt.

Welke voedingsstoffen hebben koi nodig om te groeien?

Niet alle koivoer is gelijk. Drie componenten bepalen de kwaliteit:

Eiwitten (30-42 procent) zijn de belangrijkste bouwsteen voor groei. Jonge koi tot 30 cm hebben 37-42 procent eiwit nodig. Volwassen koi boven 40 cm komen toe met 30-35 procent. Goedkoop voer bevat vaak te weinig eiwit of eiwit van lage kwaliteit. Kijk altijd op de verpakking.

Vetten (5-8 procent) leveren energie en helpen bij de opname van vitaminen. We zien regelmatig dat vijverbezitters voer kiezen met meer dan 10 procent vet, in de veronderstelling dat dit snellere groei geeft. Dat werkt andersom: te veel vet leidt tot vetophopingen rond de organen. Je koi worden dikker zonder in lengte te groeien.

Koolhydraten (maximaal 30 procent) verteren koi slecht. Hun spijsverteringskanaal is daar simpelweg niet voor gemaakt. Een hoog koolhydraatgehalte - door vullers als mais of tarwe - leidt tot meer afval en extra belasting op je filter. Een goede vijverfilter is dan ook onmisbaar als je volwassen koi houdt.

Korrelgrootte: een detail dat verschil maakt

Te grote korrels worden door kleinere koi niet opgegeten of uitgespuugd. Te kleine korrels zinken te snel en worden door grotere koi gemist. Als vuistregel: koi tot 15 cm gaat goed met korrels van 2-3 mm, van 15-40 cm met 3-6 mm, en grotere koi boven 40 cm eten 6-9 mm korrels het meest efficiënt. Heb je koi van verschillende formaten? Geef dan twee korrelgroottes door elkaar.

Veelgemaakte voerfouten die groei remmen

Te veel voer bij lage temperaturen: meer dan 1 procent voeren onder 15 graden veroorzaakt ammoniakpieken en zet een rem op de groei. Het voer wordt niet verteerd en breekt af in het water.

Te weinig voer bij hoge temperaturen: bij 22 graden eenmaal per dag een kleine hoeveelheid geven is onvoldoende voor groei. Je koi blijven gezond, maar groeien niet.

Verkeerd voertype voor het seizoen: zomervoer met 40 procent eiwit bij 12 graden watertemperatuur belast de lever zonder groeibijdrage. Tarwekiemvoer in de zomer is te arm aan bouwstoffen. Gebruik voer dat past bij de actuele watertemperatuur.

Een grote voerbeurt in plaats van meerdere kleine: dezelfde hoeveelheid verdelen over twee tot drie beurten is effectiever dan alles in een keer. Bij een grote portie eten sommige koi te veel en andere te weinig. Restvoer zinkt en vervuilt het water.

Nooit de waterkwaliteit controleren: hoge ammoniakwaarden (boven 0,25 mg/L) remmen groei direct. Test wekelijks op ammoniak, nitriet en pH (ideaal: 7,0-8,0). Gebruik waterverbeteraars om de waterkwaliteit stabiel te houden.

Wanneer ligt groeistagnatie niet aan het voer?

Soms is het voerbeleid correct en groeien de koi toch niet. De belangrijkste andere oorzaken:

Overbevolking: te veel koi in een te kleine vijver leidt tot stress en concurrentie om voer. De vuistregel is minimaal 1.000 liter per volwassen koi. Bij overbevolking groeien alle koi trager, ongeacht hoe goed je voert.

Parasieten of ziekte: koi die last hebben van kieuw- of huidparasieten gebruiken hun energie voor herstel in plaats van groei. Let op schuren tegen de vijverwand, flitsen of slijmvorming op de huid.

Zuurstoftekort: zuurstofwaarden onder 6 mg/L remmen groei direct. Zorg voor voldoende waterbeweging, zeker bij hogere temperaturen in de zomer.

Genetica: niet elke koi wordt 80 cm. De genetische aanleg bepaalt het groeiplafond. Koi van drie jaar die nauwelijks groeien - dat is een signaal om actie te ondernemen. Koi van tien jaar die langzaam groeien - dat is normaal.

Groei bij koi is een kwestie van geduld en consistentie. Meet de watertemperatuur dagelijks, weeg je voerporties af en pas het voertype aan per seizoen. Houd je koi twee keer per jaar bij met een meetlat en een weegschaal, zodat je over meerdere jaren kunt vergelijken. Binnen een seizoen zie je het verschil als je het voerbeleid serieus aanpakt.

Ken jij je vijver al?

Maak gratis je Vijverprofiel en ontvang €2,50 winkeltegoed + persoonlijk advies afgestemd op jouw vijver.

Maak je profiel