Pelletgrootte Kiezen: Welk Formaat Past bij Welke Koi?

De pelletgrootte van je koivoer en siervisvoer bepaalt voor een groot deel hoe goed je koi het voer opneemt, hoeveel ervan op de bodem belandt en wat dat doet met je waterkwaliteit. Kies je te grote korrels voor kleine koi, dan happen ze eindeloos zonder resultaat. Kies je te kleine korrels voor grote koi, dan moeten ze tientallen hapjes nemen voor een volle maag. In beide gevallen breekt overtollig voer af in het water en stijgen je ammoniak- en nitrietwaarden. De juiste pelletmaat kiezen is daarom een van de eenvoudigste manieren om je vijver helder te houden en je koi gezond te laten groeien.

Hoe groot is de bek van jouw koi?

De muilopening van een koi groeit mee met het lichaam. Een jonge koi van 15 cm heeft een bek van ongeveer 5 tot 8 mm breed. Bij 30 cm zit je op zo'n 10 tot 12 mm. Een volwassen koi van 50 cm heeft een bek van 15 tot 20 mm. De pellet moet in een of twee happen passen, anders spugt de vis het voer uit en probeert het opnieuw. Dat kost energie en verspreid voer door het water.

Wat we tijdens het voeren regelmatig zien: koi die pellets uitspugen en er steeds opnieuw naar happen. Dat is het signaal dat de korrel te groot is. Nemen ze het voer in een directe hap op en zwemmen ze rustig door? Dan zit je goed.

Pelletmaat per koi-lengte

Tot 20 cm: 3 tot 4 mm

Jonge koi en kleinere vissen groeien het best op pellets van 3 tot 4 mm. Een drijvend driekleurenvoer in 3 millimeter past precies bij die maat. Deze maat past in hun kleine bek en lost snel genoeg op voor een vlotte vertering. Juist in de groeifase is het cruciaal dat ze al het voer daadwerkelijk binnenkrijgen. Voer dat op de bodem terechtkomt, vertaalt zich binnen een dag in hogere ammoniakwaarden.

Een koi van 10 tot 20 cm weegt ruwweg 15 tot 100 gram. De dagelijkse voerdosis ligt dan tussen 0,2 en 1,5 gram, verdeeld over 2 tot 3 maaltijden. Kies bij deze leeftijdsgroep voer met een eiwitgehalte van 35 tot 40% bij watertemperaturen boven 15 graden.

Van 20 tot 40 cm: 4 tot 6 mm

Dit is de meest voorkomende visgrootte in Nederlandse tuinvijvers. Koi in dit formaat zitten volop in hun groeifase en hebben voer nodig dat ze snel en efficiënt kunnen opnemen. Pellets van 4 tot 6 mm zijn hier de standaard.

Een koi van 25 cm weegt ongeveer 250 gram. Bij 1 tot 1,5 procent lichaamsgewicht per dag geef je 2,5 tot 3,75 gram voer. Een koi van 35 cm (circa 600 gram) krijgt 6 tot 9 gram per dag. Verdeel dit altijd over 2 tot 3 voerbeurten, zodat de vissen alles binnen 5 tot 10 minuten opeten.

Boven 40 cm: 6 mm of groter

Volwassen koi van 40 cm en langer hebben grotere korrels nodig. Met pellets van 6 mm of meer krijgen ze per hap voldoende voeding binnen. Voor die groep werkt voordelig drijvend basisvoer in 6 millimeter prima. Dat scheelt energie en vermindert de hoeveelheid restvoer in het water.

Een koi van 50 cm weegt gemiddeld 1,5 tot 2 kg. De dagelijkse portie komt dan uit op 15 tot 30 gram. Grote koi van 60 cm of meer wegen 3 tot 5 kg en krijgen in de zomermaanden 30 tot 50 gram per dag. Gebruik bij grote koi bij voorkeur drijvend voer. Zo zie je precies hoeveel ze opnemen en kun je restvoer makkelijk wegscheppen met een net.

Voeren per seizoen: temperatuur bepaalt alles

De stofwisseling van koi hangt direct samen met de watertemperatuur. Onder 8 graden heeft het maag-darmstelsel onvoldoende activiteit om voer te verwerken. Onverteerd voer in de darmen leidt tot bacteriële infecties, precies op het moment dat het immuunsysteem na de winter al verzwakt is.

Tussen 10 en 15 graden kies je seizoensvoer met een lager eiwitgehalte van 25 tot 30 procent. Kies dan ook een pelletmaat kleiner dan normaal. Geef je in de zomer 6 mm? Schakel in het voorjaar tijdelijk over naar 4 mm. De kleinere korrels zijn makkelijker te verteren bij lage temperaturen.

Boven 15 graden schakel je over naar het reguliere zomervoer met 35 tot 40 procent eiwit en de standaard pelletmaat voor jouw koi. In het najaar draai je het proces om: zodra de watertemperatuur onder 15 graden zakt, ga je terug naar kleinere korrels met minder eiwit. Onder 10 graden stop je volledig met voeren. Koi overleven de winter prima op hun vetreserves.

Wat we ieder najaar zien bij klanten: blijven voeren tot diep in november omdat de vissen nog actief lijken. Maar de vertering werkt dan al nauwelijks. Het voer veroorzaakt ammoniakpieken die je in koud water niet meer snel kunt afbreken.

Vijver met koi van verschillende formaten

De meeste vijvers bevatten koi van uiteenlopende groottes. Een paar grote vissen van 50 cm naast een groep jongeren van 15 tot 25 cm. Hoe pak je dat aan?

De meest praktische aanpak is voeren met twee maten tegelijk. Wie liever met een zak werkt, kiest een kwartetmix met vier korrelsoorten door elkaar. Strooi eerst de kleine pellets (3-4 mm) aan de ene kant van de vijver. De kleinere koi reageren hier direct op. Gooi daarna de grotere pellets (6 mm) aan de andere kant. Grote koi negeren kleine pellets grotendeels, omdat ze per hap te weinig voeding opleveren. Kleine koi kunnen de grote korrels simpelweg niet opnemen. Zo krijgt elke vis de juiste maat zonder dat je hoeft in te grijpen.

Als je toch maar een maat wilt gebruiken, ga dan voor 4 tot 4,5 mm als compromis. Dit werkt acceptabel voor koi van 20 tot 45 cm, maar voor koi kleiner dan 15 cm en groter dan 50 cm is het suboptimaal. Bij grote verschillen in visgrootte zijn twee maten altijd beter dan een.

Drijvend of zinkend voer

Drijvend voer heeft een groot praktisch voordeel: je ziet precies wat er gebeurt. Je kunt observeren of je koi de pellets in een hap opnemen of moeite hebben. Restvoer dat aan het oppervlak blijft, schep je makkelijk weg voordat het vervuiling veroorzaakt.

Zinkend voer verdwijnt snel naar de bodem, zeker in diepere vijvers boven 1,2 meter. Voor bodemvoeders zoals steur werkt dat prima, maar koi eten van nature liever aan het wateroppervlak. Gebruik je toch zinkend voer, kies dan een maat kleiner dan normaal. Pellets op de bodem worden trager gevonden en lossen sneller op.

Start met drijvend voer in de juiste pelletgrootte. Zo leer je het eetgedrag van je koi kennen en kun je de maat makkelijk bijsturen.

Waterkwaliteit bewaken

Voeren en waterkwaliteit hangen direct samen. Elk grammetje voer dat je koi niet opeet, wordt een bron van vervuiling. Houd daarom de belangrijkste waterwaarden in de gaten tijdens het voerseizoen:

• Ammoniak (NH3): onder 0,1 mg/L. Stijgt direct bij overvoeren of bij pellets die uiteenvallen.
• Nitriet (NO2): onder 0,1 mg/L. Volgt op ammoniakpieken en is giftig voor je koi.
• pH: stabiel tussen 7,0 en 8,0. Grote schommelingen wijzen op een verstoorde biologische balans.

Test je water minstens wekelijks tijdens het voerseizoen. Na het opstarten in het voorjaar zelfs twee keer per week, tot de biologische balans zich heeft hersteld. Merk je een stijging van ammoniak of nitriet? Verminder dan direct de hoeveelheid voer en overweeg tijdelijk een maat kleinere pellets.

Een goed draaiend vijverfilter met voldoende doorstroming helpt bij het afbreken van afvalstoffen. Zonder goede filtratie raken zelfs kleine hoeveelheden restvoer snel een probleem, zeker bij warme zomers wanneer bacteriële processen sneller verlopen.

Pelletmaat in vier stappen bepalen

Wil je het overzichtelijk houden? Doorloop deze stappen bij iedere vijver of elk nieuw seizoen.

Stap 1: meet je koi. Schat de lengte van je kleinste en je grootste koi. Een foto van bovenaf naast een meetlint op de rand van de vijver werkt goed.

Stap 2: kies de maat. Tot 20 cm gebruik je 3-4 mm. Van 20 tot 40 cm kies je 4-6 mm. Boven 40 cm ga je voor 6 mm of groter.

Stap 3: check de watertemperatuur. Bij 10 tot 15 graden kies je een maat kleiner en een lager eiwitgehalte. Boven 15 graden gebruik je de standaardmaat.

Stap 4: observeer tijdens het voeren. Zijn alle pellets binnen 5 tot 10 minuten op? Prima. Spugen vissen korrels uit? Schakel een maat kleiner. Zijn de vissen razendsnel klaar en bedelen ze nog? Dan kun je de portie iets verhogen, tot maximaal 1,5 procent lichaamsgewicht per dag.

Bekijk ons volledige aanbod koivoer van premiummerken voor het juiste voer per seizoen en per visgrootte. Koi met een sterk immuunsysteem door goede voeding zijn beter bestand tegen ziekten en parasieten. De juiste pelletmaat is daarin een eenvoudige maar effectieve eerste stap.