Welk vismedicijn heb je nodig? Keuzehulp per symptoom voor koi en vijvervissen

Schuurt je koi langs de bodem en klapt hij tegen de wand, en staat het water nog rond de 18 graden? Dan kijk je eerst naar huidparasieten, en september is de laatste maand waarin je daar nog goed tegen kunt behandelen. De standaardkuur van De Koidokter Anti-Par en Anti-Mix is 20 ml per 1.000 liter vijverwater op dag 1, en op dag 4 opnieuw 20 ml per 1.000 liter nadat je ongeveer 20 procent van het water hebt ververst. De officiele bijsluiter van beide middelen stelt vier harde voorwaarden: niet gebruiken onder 7 graden, bij een pH onder 7 slechts 70 procent van de dosis, niet combineren met een zoutgehalte boven 3 gram per liter, en UV-lamp en ozon twee dagen uit. Een fles van 250 ml is bij deze dosering goed voor 12.500 liter per gift. Bron: de bijsluiters van ANTI-PAR en ANTI-MIX, uitgewerkt in ons artikel Anti-Par en Anti-Mix doseren volgens de bijsluiter.

Andere merken hebben andere schema's en een andere nawerktijd. Bepaal daarom eerst wat je vis heeft en pak dan pas een fles. Deze keuzehulp loopt langs zes beelden die wij het vaakst voorbij zien komen, en wijst per beeld naar de middelen en naar het artikel waarin de behandeling helemaal uitgeschreven staat.

Eerst dit: behandel nooit op vermoeden alleen

Schuren, springen, klemmen van de vinnen en happen aan de oppervlakte zijn gedragssignalen, geen diagnose. Ze horen bij parasieten, maar net zo goed bij een zuurstoftekort of een ammoniakpiek. Meet daarom altijd eerst je water voordat je een middel in de vijver giet. Een koi die aan de oppervlakte hapt terwijl de zuurstofverzadiging onder de 7 mg/l ligt, heeft geen medicijn nodig maar beluchting. Wie een microscoop heeft, neemt in september een afstrijkje van huid of kieuwen en behandelt gericht; zonder microscoop ben je afhankelijk van gedrag en uiterlijk en dat is minder nauwkeurig. In parasieten zelf herkennen onder de microscoop staat hoe je dat doet.

Zes beelden, zes routes

1. Huidparasieten: schuren, springen, klemmende vinnen

Het klassieke najaarsbeeld. Witte stip, Costia, Trichodina en Chilodonella zijn in september nog volop actief en profiteren van de dalende weerstand van de vis. Bij witte stip is de tweede gift op dag 4 verplicht; bij costia, trichodina, chilodonella, tetrahymena en klokdiertjes is een enkele gift meestal genoeg. Dat onderscheid staat in de bijsluiter en het scheelt je een halve fles. Verdieping: koi-parasieten herkennen en behandelen en waarom een koi tegen de wand schuurt. De middelen zelf staan bij vismedicijnen tegen huidparasieten.

2. Huid- en kieuwwormen: schuren dat niet overgaat na een parasietenkuur

Blijft het schuren na een correcte kuur tegen eencelligen, dan denk je aan wormen. Die vragen een andere werkzame stof; praziquantel is hier de bekendste. Wij hebben eSHa Gdex 20 ml met praziquantel op 12,49 euro en 16 stuks op voorraad, gemeten 10-09-2026. Een zoutbad helpt tegen wormen onvoldoende, en dat is precies het moment waarop je overstapt op medicatie: zie zoutbaden voor koi, wanneer wel en wanneer niet.

3. Bacteriele infecties: rode vlekken, zweren, opstaande schubben

Aeromonas en Pseudomonas geven zweren, roodaanloop en soms een gezwollen buik. Dit beeld heeft haast, want een open zweer is een open deur. Anti-Mix noemt in zijn bijsluiter naast parasieten ook bacterien en de veroorzakers van bekschimmel en kieuwrot, waar Anti-Par dat niet doet; het verschil zit in acriflavine in plaats van formaldehyde. Verdieping: bacteriele infecties van Aeromonas tot Pseudomonas. Kijk voor het aanbod bij middelen tegen bacteriele infecties bij vijvervissen.

4. Schimmel: watteachtige pluis op huid of vinnen

Schimmel is bijna altijd een gevolg en zelden een oorzaak. Hij vestigt zich op een beschadiging of op een vis die al verzwakt is. Behandel dus de schimmel en zoek tegelijk de beschadiging. Sera Pond Omnisan F 250 ml staat bij ons op 10,99 euro met 9 stuks op voorraad, gemeten 10-09-2026, en werkt tegen schimmels en huidparasieten. Verdieping: koi-schimmelinfectie herkennen en behandelen.

5. Wonden: beschadiging na paai, reiger of transport

Een wond behandel je lokaal en niet met een kuur voor de hele vijver. Dit is de groep waar de instap goedkoop is: Nikoi Wound Cleaner 100 ml op 9,87 euro met 5 stuks, Colombo Wond Reiniger 50 ml op 13,49 euro met 5 stuks en Takazumi WoundClean 100 ml op 13,95 euro met 9 stuks, alle drie gemeten 10-09-2026. Moet de vis daarvoor stil liggen, dan is verdoving een aparte stap met een eigen risico. Verdieping: wondverzorging bij koi en een koi veilig verdoven.

6. Kieuwen: happen aan de oppervlakte, een kieuwdeksel dat openstaat

Het lastigste beeld, omdat het er van buiten uitziet als zuurstofgebrek. Meet daarom eerst zuurstof en ammoniak. Pas als het water klopt, kijk je naar kieuwwormen, kieuwrot of Chilodonella. Verdieping: kieuwproblemen vroegtijdig herkennen.

Wat je in september in huis hebt, gebruik je in oktober niet meer

Onze huisrichtlijn: behandelen doe je zolang het water stabiel boven de 10 graden staat. De bijsluiter van Anti-Par en Anti-Mix geeft 7 graden als absolute ondergrens, maar daaronder komt het immuunsysteem van je koi nauwelijks op gang en moet het middel het werk in zijn eentje doen. Middelen werken bij 18 graden merkbaar beter dan bij 12. Wie in september wacht, heeft in oktober een probleem met weinig behandelopties. De volledige najaarsvolgorde staat in de najaarsbehandeling tegen parasieten.

Twijfel je?

Stuur een foto of een kort filmpje via WhatsApp naar Vijvercentrum, dan kijken wij met je mee voordat je een fles opentrekt. Wij zijn volledig online, dus meekijken doen wij op beeld en niet aan de balie. Het volledige assortiment staat bij alle vismedicijnen voor koi en vijvervissen.

Prijzen en voorraadstanden in dit artikel zijn gemeten op 10-09-2026 en kunnen veranderen; op de productpagina staat de actuele stand. Doseringen komen uit de officiele bijsluiter van het betreffende middel. Volg bij elk ander merk het etiket van dat merk, want nawerktijd en schema verschillen per fabrikant.

Geschreven door Kees, Vijvercentrum.