Vijver herfstklaar maken

Wil je eerst weten wat je precies moet doen? Lees het volledige stappenplan in Vijver winterklaar maken: het herfstplan in zes stappen, met de watertemperatuur als leidraad en antwoord op de vragen die klanten ons het vaakst stellen.

Vijver winterklaar maken in zes stappen

Je vijver winterklaar maken is geen klus van een middag maar een reeks stappen die de watertemperatuur bepaalt. Meet in de ochtend, ongeveer 30 cm onder het wateroppervlak, en niet de luchttemperatuur.

1. Vanaf medio september: span het bladnet, voordat de eerste bladeren vallen.
2. Onder 15 graden: schakel over op wheatgerm, in het Nederlands tarwekiemvoer.
3. September en oktober: zuig het slib van de bodem.
4. Onder 12 graden: snoei afgestorven plantendelen boven de waterlijn af.
5. Onder 10 graden: loop filter en techniek na en haal vorstgevoelige delen leeg.
6. Onder 8 graden: stop met voeren en zet een ijsvrijhouder klaar.

Je vijver herfstklaar maken

Bladval opvangen: is er een vijvernet tegen bladeren?

Ja, en dat is de belangrijkste herfstmaatregel. Bladeren die in je vijver vallen, zinken naar de bodem en vormen slib. Dat slib verbruikt bij verrotting zuurstof en produceert giftige gassen. In de praktijk is bladval de grootste bedreiging voor de vijvergezondheid in de herfst. Span een vijvernet over de vijver zodra de eerste bladeren beginnen te vallen, meestal medio september. Kies fijne mazen, want een grof net laat kleine bladeren en naalden gewoon door. Het VT Vijverafdeknet Fijnmazig 2 x 3 meter heeft een maaswijdte van 20 mm, fijn genoeg om blad tegen te houden en grof genoeg om regenwater door te laten, en wordt geleverd inclusief grondpennen om het in de oever te verankeren.

Hoe span je een net over de vijver? Leg het net niet plat op het water maar iets bol, met pinnen of een frame, zodat er ruimte tussen net en wateroppervlak blijft. Een net dat op het water ligt zakt onder het gewicht van nat blad door en dan valt het blad er alsnog in. Haal opgehoopt blad er wekelijks af. Een fijnmazig net dat strak en bol staat, weert ook reigers, al is een net dat speciaal voor reigers is bedoeld daar steviger voor.

Overschakelen op wintervoer

Zodra de watertemperatuur onder 15 graden daalt, schakel je over op licht verteerbaar wheatgerm-voer, in het Nederlands tarwekiemvoer. Het komt vaak voor dat vijvereigenaren te lang doorvoeren met regulier basisvoer. Dat is een probleem, want bij lagere temperaturen vertraagt de spijsvertering van je koi sterk. Onverteerd voer veroorzaakt darmklachten en vervuilt het water. Onder 8 graden stop je volledig met voeren; je koi leven dan van hun vetreserves tot het voorjaar.

Bodem en slib verwijderen: wat laat je op de bodem liggen?

Zo min mogelijk. Verwijder voor de winter het grootste deel van het slib met een vijverstofzuiger of bodemafzuiger. Slib dat de hele winter op de bodem ligt, produceert waterstofsulfide, het bekende rotte-eierengas, dat giftig is voor vissen. Schrob de bodem niet kaal: een dunne laag met bacteriecultuur mag blijven, want die draagt de biologie. Wil je die biologie helpen, gebruik dan vijverbacterien die ook bij lage temperaturen actief zijn.

Filter en techniek voorbereiden: moet de pomp aan of uit?

Bij een vijver met koi laat je de vijverpomp in de winter meestal doordraaien, maar op een lagere stand en hoger in de vijver gehangen. De reden is natuurkundig: water is het zwaarst bij ongeveer 4 graden, dus onderin blijft de warmste laag staan. Wie op volle kracht door de bodem blijft pompen, mengt die laag weg en koelt zijn vissen af. Spoel de mechanische media een laatste keer grondig uit, controleer of de UV-C lamp nog brandt en bestel op tijd een vervanglamp voor het voorjaar. Staat je filter boven het waterniveau, laat hem dan leeglopen en berg hem vorstvrij op, want een bevroren filterhuis kan scheuren.

Hoe houd ik mijn vijver vorstvrij?

Met een ijsvrijhouder, en het doel daarvan wordt vaak verkeerd begrepen. Een ijsvrijhouder verwarmt je vijver niet en dat hoeft ook niet. Hij houdt een klein gat open, zodat rottingsgassen kunnen ontsnappen en zuurstof kan binnenkomen. Een vijver die volledig dichtvriest wordt een gesloten vat, en daar lopen de gasconcentraties in op.

Sla nooit een gat in het ijs. De schokgolf plant zich door het water voort en beschadigt het gehoor- en zijlijnorgaan van je vissen. Is de vijver toch dichtgevroren, zet er dan een pan met heet water op tot het ijs wegsmelt.

Planten snoeien en opruimen

Tip van Kees en Phoebe: snoei afgestorven plantendelen boven de waterlijn af, maar laat de wortels en onderwaterdelen intact. Die bieden schuilplaatsen voor je vissen en voor kleine organismen gedurende de winter. Haal drijvende bladresten en afgestorven plantmateriaal van het wateroppervlak. Winterharde zuurstofplanten die ook in de koude maanden actief blijven, zijn een goede aanvulling. Sluit af met een controle van je waterwaardes, zodat je zeker weet dat de vijver schoon de winter in gaat.

Wanneer is de vijver winterklaar?

Als het net ligt, het slib eruit is, het voer is omgeschakeld of gestopt, de techniek is nagelopen en de ijsvrijhouder klaarstaat. In Nederland en Belgie valt dat meestal tussen half september en half november, maar de watertemperatuur beslist en niet de kalender. Zie ook vijver winterklaar maken voor alles wat je voor de vorstperiode zelf nodig hebt.

Kom je er niet uit?

Twijfel je over de volgorde of over je watertemperatuur, bel of app Vijvercentrum op 085 77 32 409. Een foto van je vijver helpt ons al op weg.